Historia Kiekrza

        Kiekrz to znana miejscowość już z dokumentów w XI w. Jej nazwa pochodzi prawdopodobnie od wyrazu kierz- krzak lub od głosów miejscowych ptaków wodnych: kecz, ker, kek, kher, kekrz. Miejscowość po raz pierwszy zapisano w 1386 roku o nazwie Kerz, dopiero w 1524roku Kiekrz miał dzisiejszą nazwę. Wieś będąca własnością szlachty należała przez cały czas do powiatu poznańskiego. Miejscowości znajdujące się w sąsiedztwie Kiekrza to: Wielkie, Starzyny, Kobylniki, Sady, Krzyżowniki, Chyby, Złotniki, Psarskie, oprócz małego i Rogierówka były znane już przed końcem XIV w.
       Kiekrz i jego okolice już we wczesnym średniowieczu były gęsto zaludnione. Przekazy mówią o grodzisku położonym na zachód od kościoła. Badania naukowców potwierdziły istnienia grodziska wieści o znajdowaniu skorup naczyń glinianych okresu prahistorycznego, czy o kopcu nad zatoką przy północnym brzegu , skarbie z XVII w. należącym do Kierskich ( 274 srebrne monety w tym dolary oraz grosze).
       Dawniej Jezioro Kierskie Duże tworzyło całość z jeziorem Małym ( 2,5m głębokości, 34ha powierzchni). Obecnie łączy je tylko rzeczka Samica. Na północnym zachodzie od Małego Jeziora- pola Pawłowic, odkryto podczas wykopalisk grodzisko pochodzące prawdopodobnie z czasów pogańskich, a zniszczone w czasach tworzenia się państwa pierwszych Piastów i już nigdy nie odbudowane. W czasie badań archeologicznych w latach 1874- 1878 znaleziono bardzo grubą warstwę popiołów a pod nimi w niektórych miejscach złożone poziomo bale dębowe oraz szkielet człowieka w pozycji siedzącej. Znaleziono również ornamentowane skorupy naczyń, narzędzia z kości, żelazne noże, naczynia gliniane. Natomiast około 200m od ujścia Samicy w kierunku wschodnim oraz ok. 250m od tego grodziska rozkopano osadę. Znaleziono liczne fragmenty naczyń, igły, łyżki, noże żelazne, ości rybie, szydła z kości. Ponownie rozkopano grodzisko dla celów naukowych w 1909 roku. Obecnie po grodzisku niema już śladu.
       Pierwsza wzmianka o Kiekrzu pojawiła się w dokumentach historycznych w 1388r. Prawdopodobnie przez tę wieś, lub w jej pobliżu już w 1157r. „przechodził książę Bolesław Kędzierzawy do oddalonego o 9km Krzyszkowa, by złożyć hołd cesarzowi Frederykowi Barbarossie”. Trakt handlowy z Poznania na zachód przebiegał po zachodniej stronie Wielkiego Jeziora Kierskiego. Nie jest więc wykluczone, że książę z orszakiem wybrał drogę przez Kiekrz i Rokietnicę.
       U schyłku XIV w.( 1395r.) Kiekrz przejęła rodzina szlachecka pieczętująca się herbem Łodzia- później od nazwy miejscowości przybrali nazwisko Kierscy, podobnie jak rodzina Lubiczów wywodząca się z Kiekrza. Kiekrz był gniazdem rodziny Kierskich do początków XVIII wieku.
       W drugiej połowie XIX w. Niemiecka Komisja Kolonizacyjna odebrała Kiekrz Raczyńskim i przydzieliła go Niemcowi o nazwisku Inflaht. Polscy właściciele zamieszkali w małym dworku po lewej stronie dziedzińca. Niemiec Inflaht wybudował większy od poprzedniego dworek mansardowy w środkowej części dziedzińca (obecnie mieści się w nim Szpital Rehabilitacyjny dla dzieci).
       W 1841r. powstaje w Kiekrzu pierwsza szkoła. W 1910r. majątek zostaje rozparcelowany i do nowego właściciela – Niemca Hoffmana należą już tylko zabudowania dworskie, park oraz kilka hektarów ziemi. Najbardziej cenny jest park ze starymi unikalnymi drzewami, wpisany do rejestru zabytków przyrody.
       Po I wojnie światowej Hoffman sprzedał majątek generałowi Boruszczakowi, jednak Polska Komisja Osadnictwa odmówiła mu przywłaszczenia. Wobec zaistniałego faktu majątek sprzedano staroście Ziołeckiemu, który z kolei po krótkim czasie odsprzedaje go naczelnikowi PKP w Poznaniu – dr Kamińskiemu w 1923roku.
       W latach 1926-1927 kolejnym właścicielem jest Czech- Glaser. Od niego odkupuje Kiekrz znany cukiernik i właściciel hotelu „ Monopol” Władysław Ciechanowski. Po krótkim czasie nowy właściciel umiera nagle na zawał.
       W 1928r. „ resztówkę” wykupiła z prywatnych rąk rodziny Ciechanowskich- kasa chorych miasta Poznania.
       Pierwszy kościół w Kiekrzu wybudowano prawdopodobnie już w XII w. I utworzono parafię pod wezwaniem św. Michała. Kościół wybudowano na wzniesieniu 93m. n.p.m. sąsiadującym z Jeziorem Wielkim. Był on prawdopodobnie bardzo mały, wykonany z drewna w stylu romańskim. Pierwsza źródłowa wzmianka w której jest mowa o plebania Pawle z Kiekrza pochodzi z roku 1397.

Czytaj dalej >>>>